2 июль — Ўзбекистон Республикаси Давлат Герби қабул қилинган кун
Давлат Герби — мустақиллигимиз, миллий ғуруримиз ва давлатчилигимиз тимсоли
Ҳар йили 2 июль санаси мамлакатимиз тарихидаги муҳим воқеалардан бири сифатида эътироф этилади. Зеро, айнан шу куни, 1992 йил 2 июль куни Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикасининг Давлат Герби тўғрисида»ги Қонуни қабул қилиниб, мустақил давлатимизнинг асосий давлат рамзларидан бири — Давлат Герби тасдиқланган.
Давлат Герби ҳар қандай мамлакатнинг суверенитети, мустақиллиги, миллий қадриятлари, тарихи ва келажакка бўлган ишончини ифода этувчи муқаддас рамздир. У халқнинг орзу-интилишлари, бой тарихи, миллий анъаналари ҳамда тинчлик ва фаровонликка бўлган интилишини ўзида мужассам этади.
Мустақиллик йилларида Давлат Герби мамлакатимизнинг халқаро майдондаги нуфузини ифода этувчи муҳим белгилардан бирига айланди. Бугунги кунда у давлат муассасалари биноларида, расмий ҳужжатларда, паспортларда, миллий валюталарда, дипломатик ваколатхоналарда ва бошқа кўплаб расмий рамзларда муносиб ўрин эгаллаб келмоқда.
Давлат рамзларининг қадим тарихи
Давлат рамзлари инсоният цивилизацияси тарихида жуда қадимдан мавжуд бўлган. Илк давлатлар пайдо бўлган даврлардан бошлаб ҳар бир халқ ўзининг мустақиллиги ва ҳокимиятини ифодаловчи турли белги ва нишонлардан фойдаланган.
Қадимги Миср, Бобил, Юнон ва Рим давлатларида шоҳлар ва давлатларнинг махсус муҳрлари, байроқлари, тамғалари ҳамда ҳайвонлар тасвири туширилган нишонлари давлат ҳокимиятининг рамзи ҳисобланган. Улар нафақат ҳокимиятни, балки халқнинг маданияти, эътиқоди ва дунёқарашини ҳам акс эттирган.
Марказий Осиё ҳудудида ҳам давлатчилик анъаналари минг йиллик тарихга эга. Қадимги Турон, Бақтрия, Сўғдиёна, Хоразм ва Кушон давлатларида турли тамғалар, муҳрлар, қушлар, шер, бўри, арслон, қуёш каби муқаддас тимсоллар давлат белгиси сифатида қўлланилган. Туркий халқларда бўри жасорат ва эркинлик, бургут қудрат ва ҳимоя, қуёш эса ҳаёт ва фаровонлик рамзи сифатида қадрланган.
Амир Темур даврида ҳам давлат муҳрлари, байроқлар ва тамғалар давлат бошқарувининг муҳим белгиларидан бири бўлган. Темурийлар сулоласининг уч ҳалқадан иборат машҳур тамғаси бутун дунёда кучли давлат ва мустаҳкам ҳокимият рамзи сифатида танилган.
Бугунги замонавий давлат герблари ана шу кўп асрлик давлатчилик ва рамзшунослик анъаналарининг давоми ҳисобланади.
Ўзбекистон Республикаси Давлат Гербидаги рамзлар маъноси
Ўзбекистон Республикаси Давлат Гербида халқимизнинг кўп асрлик тарихи, миллий қадриятлари ҳамда эзгу орзу-интилишлари ўз ифодасини топган.
Герб марказида қанотларини кенг ёзган афсонавий Ҳумо қуши тасвирланган. Ҳумо азалдан бахт, эзгулик, эркинлик ва саодат тимсоли сифатида халқ оғзаки ижодида алоҳида ўрин эгаллаб келган. У мамлакатимизда тинчлик, инсонпарварлик ва эркин ҳаёт ғояларини англатади.
Қуёш нурлари билан ёритилган гўзал водийлар мамлакатимизнинг ёруғ келажаги, меҳнатсевар халқимиз ҳамда серҳосил заминини ифода этади. Уфқдан чиқиб келаётган қуёш янги ҳаёт, тараққиёт ва фаровонлик белгисидир.
Гербнинг икки томонидан ўрин олган буғдой бошоқлари халқимиз дастурхонининг тўкинлиги ва фаровонлигини англатса, пахта шохлари мамлакатимизда пахтачилик соҳасининг ўрни ва меҳнаткаш инсонларнинг заҳматини ифода этади.
Герб юқори қисмида жойлашган саккиз қиррали юлдуз мамлакатимиздаги бирдамлик ва барқарорлик рамзи ҳисобланади. Унинг ичидаги ярим ой ва юлдуз эса халқимизнинг маънавий қадриятлари, тарихий мероси ва миллий анъаналари билан уйғунликни англатади.
Пастки қисмида миллий байроғимиз рангларидаги лентага «OʻZBEKISTON» деган ёзув туширилган бўлиб, бу мустақил давлатимиз номи ва миллий ифтихоримизни ифода этади.
Давлат рамзларига ҳурмат — Ватанга ҳурмат
Конституциямизда давлат рамзлари алоҳида муҳофаза қилиниши белгиланган. Давлат Байроғи, Давлат Герби ва Давлат Мадҳияси мамлакатимиз мустақиллигининг муқаддас белгиларидир. Уларга ҳурмат билан муносабатда бўлиш ҳар бир фуқаронинг юксак маънавий бурчи ҳисобланади.
Ёш авлод қалбида давлат рамзларига эҳтиром туйғусини шакллантириш, уларнинг мазмун-моҳиятини англатиш орқали ватанпарварлик, миллий ғурур ва фидойилик ҳислари мустаҳкамланади. Бу эса Янги Ўзбекистонни барпо этиш йўлида маънан етук, ўз Ватани тақдирига дахлдорлик ҳисси кучли бўлган авлодни тарбиялашда муҳим аҳамият касб этади.
Ўзбекистон Республикаси Давлат Герби — бу шунчаки расмий белги эмас. У халқимизнинг кўп асрлик давлатчилик тарихи, миллий қадриятлари, меҳнатсеварлиги, тинчликсеварлиги ва буюк келажакка бўлган ишончининг ёрқин тимсолидир.
2 июль — Давлат Герби қабул қилинган кун муносабати билан ҳар биримиз муқаддас давлат рамзларимизга юксак эҳтиром билан муносабатда бўлишимиз, уларнинг қадрини чуқур англашимиз ва келажак авлодга ана шу руҳда тарбия беришимиз муҳим аҳамиятга эгадир. Зеро, давлат рамзларига ҳурмат — Ватанга муҳаббат ва халқимизга садоқатнинг энг олий кўринишларидан биридир.