Oson pul topish va’dasi ortida og`ir fojialar yashiringan

So`nggi yillarda internet va mobil telefonlar orqali faoliyat yurituvchi onlayn qimor va bukmekerlik platformalari vas hu kabi saytlar va ilovalar keng tarqalmoqda. Ularning reklamalari ijtimoiy tarmoqlar, messenjerlar va turli veb-saytlarda doimiy ravishda ko`zga tashlanadi. «Kichik mablag` bilan katta yutuq», «bir necha daqiqada millioner bo`ling», «kafolatlangan daromad» kabi shiorlar ko`plab insonlarni, ayniqsa yoshlarni o`z domiga tortadi.

Ammo hayotda bu kabi platformalar orqali boyib ketgan insonlar juda kam uchraydi. Aksincha, ular tufayli katta qarzga botgan, oilasidan ajralgan, mol-mulkini sotishga majbur bo`lgan, ruhiy tushkunlikka tushgan va hatto o`z joniga qasd qilgan insonlar haqidagi xabarlar tobora ko`payib bormoqda.

Onlayn qimor — bu daromad manbai emas, balki insonning mablag`i, vaqti, salomatligi va kelajagini yo`qotishiga olib keluvchi xavfli qaramlikdir.

Yirik sport tadbirlari o’tkazilayotgan davr onlayn qimor o’ynatuvchilar uchun ayni qulay fursat

Jahon chempionati millionlab muxlislarni ekran qarshisiga jamlaydigan yirik sport bayramidir. Ammo musobaqalar bilan bir qatorda teleefir va internet platformalarida turli onlayn kazino va qimor o`yinlari reklamalarining ko`payishi ham jiddiy xavotir uyg`otmoqda.

Ayniqsa, sportga qiziqadigan yoshlar va o`smirlar bu kabi reklamalar ta’siriga tez tushishi mumkin. Jozibali roliklar, katta yutuqlar haqidagi va’dalar va mashhur sportchilar ishtirokidagi targ`ibotlar qimorni oddiy ko`ngilochar mashg`ulotdek ko`rsatishga harakat qiladi. Aslida esa qimorga qaramlik insonning moliyaviy ahvoliga, ruhiy salomatligiga va oilaviy munosabatlariga jiddiy salbiy ta’sir ko`rsatishi mumkin.

SHu bois ota-onalar farzandlarining internetdan foydalanishi, qanday kontent tomosha qilayotgani va kimlar ta’siriga tushayotganiga alohida e’tibor qaratishlari lozim. Farzandlar bilan ochiq muloqot qilish, qimorning zararli oqibatlarini tushuntirish va ularda tanqidiy fikrlash ko`nikmasini shakllantirish bugungi kunda har qachongidan ham muhimdir.

Sport – sog`lom turmush tarzi, iroda va halol g`alabaning timsolidir. Uni qimor va yengil boyish orzusi bilan bog`lashga yo`l qo`ymasligimiz kerak. Jahon chempionati haqiqiy sport zavqini bag`ishlasin, ammo farzandlarimiz onlayn qimor va kazino tuzog`iga tushib qolmasligi uchun barchamiz mas’uliyat bilan harakat qilaylik.

Onlayn qimor qanday ishlaydi?

Onlayn kazino va bukmekerlik platformalari shunday tuzilganki, uzoq muddatda asosiy foyda har doim platformaning o`ziga qoladi. Ilk paytlarda ayrim ishtirokchilarga kichik miqdorda yutuq berilishi mumkin. Bu insonda «men bu ishni uddalay olaman» degan ishonchni paydo qiladi.

Shundan keyin ishtirokchi kattaroq mablag` tikishni boshlaydi. Bir necha marta yutilishdan keyin esa yo`qotilgan mablag`ni qaytarish ilinjida yana va yana pul tikadi. Natijada inson o`zi ham sezmagan holda qimor qaramligiga tushib qoladi.

Bu jarayon psixologik jihatdan insonning fikrlash qobiliyatiga ta’sir qiladi. Oqilona qaror qabul qilish o`rniga, hissiyotlar ustun kela boshlaydi. Yo`qotilgan pulni qaytarish istagi esa yanada katta yo`qotishlarga sabab bo`ladi.

Oqibatlari juda og`ir

Onlayn qimorning eng og`ir oqibatlari quyidagilardir:

• shaxsiy jamg`armalarning yo`qolishi;
• bank kreditlari va qarzlarning ortishi;
• oilaviy janjallar va ajrimlar;
• ish joyidagi muammolar;
• ruhiy tushkunlik, xavotir va depressiya;
• firibgarlar domiga tushish;
• o`z joniga qasd qilishgacha olib boruvchi og`ir holatlar.

Eng achinarlisi, bunday illat nafaqat bir insonga, balki butun oilaga salbiy ta’sir ko`rsatadi. Ota-onaning qarzdorligi farzandlarning ta’limi va kelajagiga ham ta’sir ko`rsatadi.

Farzandlarimiz ham xavf ostida

Bugungi kunda bolalar va o`smirlar smartfondan erkin foydalanmoqda. Ijtimoiy tarmoqlarda blogerlar yoki noqonuniy reklama kanallari orqali onlayn qimor platformalari haqidagi ma’lumotlarga duch kelish holatlari ko`paymoqda.

Yoshlarda qiziqish, tez boyish istagi va tavakkalchilik yuqori bo`lgani sababli ular bunday platformalarga tez ishonib qolishi mumkin.

Shuning uchun ota-onalar:

• farzandlarining internetdan foydalanishini nazorat qilishi;
• bank kartalari va elektron to`lov vositalariga cheklovlar o`rnatishi;
• onlayn qimorning zarari haqida muntazam suhbatlashishi;
• farzandlarining bo`sh vaqtini sport, kitobxonlik va boshqa foydali mashg`ulotlar bilan band qilishi lozim.

Nima uchun inson to`xtay olmaydi?

Qimor inson miyasida qisqa muddatli hayajon hissini uyg`otadi. Yutqazgan inson esa yo`qotgan mablag`ini qaytarish uchun yana pul tikadi.

Bu holat vaqt o`tishi bilan qaramlikka aylanadi. Inson pul emas, aynan o`yinning o`ziga bog`lanib qoladi.

Shuning uchun «oxirgi marta o`ynayman», «yo`qotganimni qaytarib olaman» degan fikrlar aksariyat hollarda yanada katta yo`qotishlarga sabab bo`ladi.

O`zingizni qanday himoya qilish mumkin?

Onlayn qimor domiga tushmaslik uchun quyidagi tavsiyalarga amal qilish muhim:

• oson boyish haqidagi reklamalarga ishonmang;
• qimor platformalariga bank kartangizni bog`lamang;
• noqonuniy bukmekerlik saytlariga kirmang;
• moliyaviy reja asosida yashang;
• qarindoshlaringiz va farzandlaringiz bilan bu mavzuda ochiq muloqot qiling;
• qimorga qiziqish paydo bo`lganini sezsangiz, yaqinlaringiz yoki mutaxassisdan yordam so`rang.

Qonunga ham zid bo`lishi mumkin

O`zbekiston Respublikasi qonunchiligida qimor o`yinlari va tavakkalchilikka asoslangan ayrim turdagi o`yinlarni tashkil etish yoki ularda ishtirok etish bilan bog`liq munosabatlarga nisbatan tegishli huquqiy talablar belgilangan. Shu bois, internetda uchraydigan har qanday bukmekerlik yoki kazino platformasi qonuniy deb hisoblanmaydi. Fuqarolar o`z mablag`i va shaxsiy ma’lumotlarini bunday resurslarga ishonib topshirmasliklari lozim.

Xulosa

Hech qanday onlayn kazino yoki bukmekerlik platformasi insonni boy qilmaydi. Ularning asosiy maqsadi ishtirokchilar mablag`i hisobidan daromad olishdir.

Bugun bir marta qiziqish bilan boshlangan o`yin ertaga katta qarzdorlikka, oilaviy muammolarga, ruhiy tushkunlikka va afsuski, hayot uchun qaytarib bo`lmas fojialarga sabab bo`lishi mumkin.

O`zingizni va farzandlaringizni asrang. Internetdagi «oson pul» va’dalaridan emas, halol mehnat va bilimdan keladigan barqaror daromadni tanlang.

Esda tuting: onlayn qimorda eng katta yutuq — umuman o`ynamaslikdir.